İTAATSİZLİK,KARŞI KOYMA VE MEYDAN OKUMA   

 Her çocuk zaman zaman annesine,babasına yada yakın çevresine karşı itaatsizlik içinde bulunabilir.Eğer çocuğunuz itaatsizliği bir alışkanlık haline getirmediyse büyük bir sorun yok demektir.Fakat itaatsizlik yaptığında gerekli açıklamaları ve uyarıları onu kırmadan incitmeden,sevgimizi sunarak yapmamıza rağmen itaatsizlikte ısrar ediyor ve bunu sürekli yapıyorsa sorun var demektir.Böyle durumlarda hem anne baba hem de çocuk sürekli bir didişme,çekişme,inatlaşma içinde olup kendilerini huzursuz hissetmekte ve mutlu olamamaktadır.

Sürekli olarak itaatsizlik etmek çok değişik nedenlere dayanabilir.Bu nedenlerin başında ÇOCUĞA YETERLİ ZAMAN VE İLGİNİN VERİLMEMESİ,SAĞLIKLI VE BİLİNÇLİ BİR İLETİŞİMİN KURULAMAMASIDIR.Bu durumda olan çocuklar anne babasının ve yakın çevresinin ilgisini çekebilmek için itaatsizliği bir araç olarak kullanmaktadırlar.Anne babasından yeterli ilgi ve sevgiyi gören çocuk asla bu yola sapmayacaktır.

Yetişen bir çocuk için itaatsizlik normal sayılabilir mi?

Evet.İtaatsizlik,çocuğun gelişiminin hemen hemen her evresinde belli bir ölçüde kendini gösterir.Çocuğunuzun size karşı koymasından memnun olmanız gerekir.Çocukta gerçekleştirilmesi gereken en önemli işlerden biride,yaşamın yapısı ve anlamı konusunda bilgi edinmektir ki,bu da büyük ölçüde kurallar,ilkeler ve olayların nasıl ortaya çıktığı konusunda bilgi sahibi olmakla gerçekleştirilebilir.Hiçbir zaman çocuğunuzun size güçlük çıkarmak amacıyla davrandığını düşünmeyin.sadece sizin nelere ne kadar dayanabileceğinizi ölçmek yada yaptıklarınıza karşı nasıl bir tepkide bulunacağınızı bilmek istemektedir.

BU TÜR İTAATSİZLİKLER NORMAL KARŞILANMALIDIR.ÇOCUK İTAATSİZLİĞİ BİR ALIŞKANLIK HALİNE GETİRMEDİĞİ SÜRECE TELAŞLANMAYA GEREK YOKTUR.EĞER SİZİ KIRMAKTAN ZEVK ALIYOR GİBİ GÖRÜNÜYOR VE HER İSTEKTE BULUNDUĞUNUZDA İTAATSİZLİK EDİYORSA ENDİŞELENMEKTE HAKLI OLABİLİRSİNİZ.

Çocuk her zaman itaat ettiğinde yolunda gitmeyen bir şey mi var demektir?

Anne babasının bütün isteklerini hiç karşı koymadan yerine getirmesi,çocuğun aşırı sert bir disiplinle yetiştirilmiş ve ağır cezalara çarptırılmış olmasının bir kanıtıdır.Çocukta kişilik namına ne varsa ezilmiş,yok edilmiş demektir.Bu arada normal eğitim sistemi içinde her zaman itaat eden çocuklara genel olarak öğretmenlerce büyük değerler verilir.Ve bu çocuklar arkadaşlarına örnek olarak gösterilir.Her ne kadar bu davranış şekli büyüklerce onaylanır ve desteklenirse de,çocuğun çocukluğunu anlamasına fırsat kalmadan,tadına varamadan bu değerli yılların kaybolup gitmesine yol açar.

Çocukta itaatsizliğin bir alışkanlık haline gelmesi neyin belirtisidir?

Sürekli olarak itaatsizlik eden bir çocuk,davranışları üzerinde bir iç kontrol mekanizması kuramamış demektir.Bu da kendine nelerin kabul edilebilecek davranışlar olduğunu bildirecek bir sınırlandırmalar sistemi yapılandıramaması olduğunun belirtisidir.

SÜREKLİ OLARAK İTAATSİZLİK EDEN BİR ÇOCUK,ARZULARINI GERÇEKLEŞTİRMEK İÇİN BEKLEMEYİ VE BUNLARI TOPLUMSAL AÇIDAN ONAYLANACAK BİR YOLDAN GERÇEKLEŞTİRMEKLE DAHA BÜYÜK BİR MUTLULUK SAĞLAYABİLECEĞİNE ÖĞRENMİŞTİR.

Bu tür davranış alışkanlığı gösteren çocuklar,genellikle hiçbir zaman tam olarak hoşnut edilmemiş ve bu yüzden de ilerde ödül olarak daha büyük mutluluklar elde edebilmek için beklemek,yani isteklerini kontrol etmek gerektiğini öğrenmemiş çocuklardır.Açıkca anlaşılacağı gibi,çocuğunuzun kendi isteklerine engel olma yeteneğini kazanması için bunun yararları olduğunu kavraması gereklidir.Kendi kendine hayır demeyi bildiği halde hiç ödüllendirilmeyen çocuk,kendi isteklerine karşı koymaya değer bir gerekçe görmeyecektir.Bundan dolayı bazı isteklerinden vazgeçmeyi öğrenen bir çocuk başka bir yoldan ödüllendirilmelidir.

Çocuğu itaatsizliğe yönelten nedenlerden biri de,çocuğun çıkmaza sürülmesi,hiçbir yapılandan memnun kalmayıp her yapılanda yerilecek bir şey bulunmasıdır.Öyle de yapsa azarlanacak,böyle de yapsa cezalandırılacaktır.Çocuk,değişik yolların ortak bir nokta olan “ ceza” ya götürdüğünü görünce,yarınlardan umut kesip,gününü gün etmeye,elinden geldiğince canının çektiğini yapmaya yönelecektir.Uğraşmak madem ki bir işe yaramamaktadır,neden birde üstelik kendine karşı koymaya kalkışsın ?

Araştırmalar derinleştirildiğinde,bu çocukların çoğunun ana babası çeşitli nedenlerden ötürü sürekli bir şekilde kendi sorunlarıyla uğraşan ve çocuklarına hemen hemen hiç ilgi göstermeyen ailelerden geldiği tesbit edilmiştir.Bu durumda olan çocuklar çok geçmeden ana babalarının ilgisini çekebilmek amacıyla sorun yaratmaya,başlarını belaya sokmaya çalışıyorlardı.ANA BABADAN İLGİ GÖRMEK O DENLİ GÜÇLÜ BİR GEREKSİNMEYDİ Kİ,İLGİNİN OLUMSUZ BİR ŞEKİLDE BİLE OLSA,ÇEKİLMESİNİ KAR SAYIYORLARDI.Bu itaatsiz çocuklar,benliklerinin derinliğinde varlıklarından habersiz yaşamaktansa ,azarlanıp cezalandırılmakla da olsa ilgi görme ihtiyacını giderme arzusunu duyuyorlardı.

NEDEN ÇOCUK BÖYLESİNE OLUMSUZ BİR İLGİ BEKLESİN.

İyi davrandığı ve kendisinden beklenenleri yerine getirdiğinde varlığından haberdar görülmüyorsa çocuk,ilgi çekmek için bu yolu seçer.Anne ve babasından olumlu bir ilgi görüyorsa hiçbir çocuk bu yola sapmak ihtiyacı duymayacaktır.Kötü,itaatsiz davranma,doğuştan gelen bir eğitim olmayıp,sizin tepkilerinizi temel olarak öğrenme ve deneyler sonucu ortaya çıkmaktadır.Çocuğunuzun mutlu olması için çaba sarf etmiyor,ona iyi davranışları geliştirmesi için destek olmuyor ve ihtiyaçlarıyla yalnızca itaatsizlik ettiği ya da bir kusur işlediği zaman ilgileniyorsanız,bir açıdan ona ilginizi çekebileceği yegane,fakat olumsuz yolu gösteriyorsunuz demektir.

Çocuğum sürekli itaatsizlik ettiği zaman ne yapmam gerekir?

Yapılacak ilk şey itaatsizliğin altında yatan nedenleri bulup ortaya çıkarmaktır.Bir sorunu çözebilmeniz için her şeyden önce onu anlayıp kavramanız gerekir.Geçerli bir neden olmadıkça hiçbir çocuk sürekli itaatsizlik yolunu seçmeyecektir.BUNA YOL AÇABİLECEK EN ÖNEMLİ ETKEN,ÇOCUĞUN KENDİSİ İÇİN ÖNEMLİ VE DEĞERLİ OLAN YETİŞKİNLER TARAFINDAN OLUMLU BİR İLGİ GÖRMEYİŞİ,AYRICA İYİ DAVRANMA,BEĞENİLME ÇABALARININ HİÇBİR OLUMLU TEPKİ UYANDIRMAMASI,ÖDÜLLENDİRİLMEMESİDİR. İtaatsizlik etmeyi hiç aksatmadan sürdüren çocuklar çoğu zaman hiçbir şeye aldırmaz gibidir.Hiçbir motivasyonları yoktur ve okulda ne disiplin ne ders durumları parlaktır.Zeki ve yetenekli olabilirler.Fakat uygulanan baskılar ve yollar ne olursa olsun hiçbir şeyle ilgilenmemektedirler.Çocuğunuz itaatsizliği alışkanlık haline getirmişse sorunun ne olduğunu kavradığınız an,davranış bozukluğuna yol açan nedenleri ortadan kaldırmaya çalışın,sizinle olan ilişkilerinden mutluluk duymasına birlikte hoşça vakit geçirebileceğinizi anlamasına yardım edin.İyi davranışlarının,iyi yönlerinin üzerinde durarak hem disiplin kavramını benimsemesine,hem de ana baba kanadı altında olmanın tadına varmasına yardımcı olabilirsiniz.

Sorumluluk duygusu konusunda ne yapmalıyım?

Çocuğunuza ufak sorumluluklar yükleyin.Ve onları gerçekleştirmesinde kendine yardımcı olun.Bu sorumlulukların üstesinden gelme yeteneği gösterirse,onu taktir etmeniz ilgi ve şefkatinizin artması yanında bir de bir işi başarmış olmanın doğuracağı mutluluk ona cesaret verecek ve gittikçe daha önemli sorumluluklar yüklenmeye yöneltecektir. Örneğin iki yaş dönemlerindeki çocukların çoğu,evde annelerin yaptığı işleri yapmaktan zevk duyar.Çocuk yemek sofrasını kurmanıza yardım etmek isteyebilir.Bundan hoşnutluğunuzu,yardımdan zevk duyduğunuzu belirtirseniz,çocuğun başka konularda da yardımcı olma isteğini kamçılamış olursunuz.Öte yandan onun cesaretini kırar,yardım isteğini anlamamazlıktan gelir ya da beceriksizliğinden ötürü yerecek olursanız bilmiş olun ki çocuğunuzun sorumluluk duygusu edinmesinde olumsuz bir rol oynamaktasınız.

Çocuğumun sürekli olarak istediklerimin aksini yapmasının belirli bir anlamı var mıdır?

Evet,çocuğunuzun bu davranışlarının altında size gönderilmiş bir mesaj vardır.Sürekli olarak karşı koyma,en kötü durumda size sorunlar yaratma girişimini,en iyi durumda ilginizi çekme isteğini belirler.Size sorunlar yaratma,çocuğun duyduğu kin ve düşmanlık duygularının açık bir ifadesidir.Bazı çocuklar bilerek ve isteyerek yalan söyler,hırsızlık yapar.Böyle davranmalarının nedeni,bundan elde etmeyi düşündükleri herhangi bir kazanç değil,sadece olumsuz olmaktır.GENELLİKLE BU TÜR DAVRANIŞLARI GÖSTEREN ÇOCUKLAR,ASLINDA İLGİ DİLENMEKTEDİRLER.Çünkü toplum davranışlarına karşı çıkmakta,fakat çocuk polis kanalıyla da olsa,ilginizi çekmeyi başarmaktadır.Davranışları neye yol açarsa açsın o,sonuçları baştan kabullenmiştir,çünkü ancak bu şekilde en ihtiyacı olan şeyi,yani ilginizi elde etmektedir.

Özet olarak çocuk kötü davranışlarda bulunuyorsa,yapacağınız çok iş var demektir.İtaatsizlik nedenini ortaya çıkarmak için en uygun zamanki bunun için epeyce uğraşmanız gerekecektir.Size karşı koyduğu ve sizin yapmasını beklediğiniz şeyleri yapmayı açıkça reddettiği anlardır.Çocuk ona ilgi göstermenize,kişiliğini kabul etmenize ve ihtiyaçlarını karşılamak için bir çaba sarfetmenize hasrettir.ONA HER ZAMANKİNDEN DAHA FAZLA İLGİ GÖSTERİN,ONU DİNLEYİN SÖZLERİNE DİKKAT EDİN.ONU DÜŞÜNDÜĞÜNÜZÜ GÖSTERİR DAVRANIŞLARDA BULUNUN.Sözün kısası ihtiyaç duyduğu ilgiyi çaresizlikten size sırt çevirip başkalarında aramasına fırsat vermeden,ona daha fazla zaman ayırın.Daha fazla bir sıcaklık gösterin.Ona yakınlık gösterecek kimseler,sizin değer yargılarınıza,sorumluluk duygunuza ve çocuk konusundaki tutumunuza sahip olmayabilir.

 ÖNÜMÜZDEKİ AYIN KONUSU İÇİN MERAK ETTİĞİNİZ YADA ÜSTÜNDE DURULMASINI İSTEDİĞİNİZ HERHANGİ BİR KONU VAR İSE LÜTFEN ZİYARETÇİ DEFTERİNE BİLDİRİNİZ.